เมื่อลูกปวดท้อง

ปวดท้องในเด็กเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยอย่างหนึ่ง เป็นอาการที่ทำให้เกิดความวิตกกังวลในผู้ปกครองหรือผู้เลี้ยงดูเด็ก การปวดท้องอาจเกิดจากสาเหตุนอกช่องท้อง เช่น เด็กที่มีปอดอักเสบบริเวณด้านล่างหรือชายปอด มีปัญหาเกี่ยวกับไตมดลูกหรือรังไข่

          สำหรับในช่องท้องประกอบด้วยอวัยวะหลายอย่าง คือ กระเพาะ ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ ตับ ถุงน้ำดี ตับอ่อน จึงเป็นเรื่องน่าเวียนหัวสำหรับหมอและพ่อแม่พอสมควรในการหาสาเหตุ ในเด็กสาเหตุที่พบบ่อย คือ การอักเสบของอวัยวะต่างๆ เช่น ไส้ติ่งอักเสบ ลำไส้อักเสบ ตับอักเสบ บางรายเกิดจากการตึงหรือขยายของอวัยวะในช่องท้องเช่น มีแก๊สมากกว่าปกติในกระเพาะอาหารและลำไส้ มีท้องอืดเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย

          มีการบีบตัวของกระเพาะหรือลำไส้น้อยกว่าปกติ ในเด็กอ่อนอาจเกิดจากเทคนิคการให้นมแม่หรือดูดขวดนมไม่ดีจนทำให้ลมเข้าท้องเด็กมากเกินไป หลังดูดนมแล้วไม่ได้จับไล่ลม เด็กไม่ได้เรอลมออกมา หรือเด็กที่ท้องผูกก็ยิ่งทำให้เด็กแน่นท้อง ร้องงอแงได้ ในเด็กที่มีลำไส้อุดตัน มีนิ่วในถุงน้ำดี หรือเกิดภาวะขาดเลือดที่ไปเลี้ยงอวัยวะในช่องท้อง ก็ทำให้เด็กเกิดอาการปวดท้องได้ เด็กหลายรายที่โชคร้ายเกิดการตกเลือดในช่องท้อง ไม่ว่าจะเป็นอุบัติเหตุโดยไม่ตั้งใจหรือโดยตั้งใจจากผู้อื่นก็ทำให้เด็กปวดท้องและอาจช็อกจากการเสียเลือดจนเป็นอันตรายต่อชีวิตได้

          ในเด็กวัยรุ่นหรือเด็กสาวที่มีเพศสัมพันธ์แล้ว ควรระวังการตกเลือดจากการท้องนอกมดลูกหรือการแท้ง นอกจากนี้หากเด็กมีตกขาวผิดปกติ อาจเกิดจากการอักเสบของอวัยวะในช่องเชิงกราน ในกรณีเด็กโตหลายรายที่ปวดท้องเรื้อรังและตรวจไม่พบสาเหตุหรือความผิดปกติทางกาย อาจเป็นไปได้ว่าเด็กมีความเครียดทางใจ ความวิตกกังวล หรือความอึดอัดใจที่ไม่สามารถหาทางออกได้ จนทำให้เกิดอาการทางร่างกาย เช่น ปวดท้องปวดหัว เจ็บตามร่างกาย เรียกได้ว่าเครียดทางใจแล้วเก็บไว้จนรับไม่ไหว เกิดการแสดงออกทางกายแทน จนในที่สุดเกิดผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ต้องนอนโรงพยาบาล ต้องหยุดเรียนหลายวันพ่อแม่ก็พลอยเครียดไปด้วย เพราะเป็นห่วงลูกน้อยจนไม่เป็นอันทำงาน ดังนั้นเด็กที่ปวดท้องจึงควรพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม

ที่มาข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์ คอลัมน์..โลกวัยใส
โดย พญ.ปราณี เมืองน้อย สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี (รพ.เด็ก)กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

Update: 23-04-55
อัพเดทเนื้อหาโดย: จารุทรรศน์ สิทธิสมบูรณ์