ก่อนที่ต่อมลูกหมาก...จะจากไป

วันนี้มาว่ากันเรื่องของมะเร็งที่มีเฉพาะในเพศชายกันบ้าง นอกเหนือจากอวัยวะเพศที่แสดงความแตกต่างระหว่างเพศชายกับเพศหญิงแล้ว ต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะที่มีเฉพาะแต่ในเพศชาย มีหน้าที่สำคัญในการผลิตน้ำหล่อลื่นหล่อเลี้ยงตัวอสุจิ แต่ไม่ได้สร้างตัวอสุจิซึ่งถูกสร้างจากลูกอัณฑะ หลายคนเข้าใจผิดคิดว่าต่อมลูกหมากอยู่แถวๆ ลูกอัณฑะจนเกิดชะล่าใจ คิดว่าตนเองไม่เป็นโรคนี้ ตราบใดที่ยังคลำไม่เจอก้อนผิดปกติใดๆ ต้องขอบอกเพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องว่าตำแหน่งที่แท้จริงของต่อมลูกหมากนั้นอยู่ลึกเข้าไปตามแนวของโคนอวัยวะเพศชาย ไม่สามารถคลำได้จากภายนอกหรือจากบริเวณถุงอัณฑะ การคลำต่อมลูกหมากทำได้ทางเดียวคือการใช้นิ้วสอดเข้าทางทวารหนักที่สามารถคลำพื้นผิวบริเวณด้านหลังของต่อมลูกหมาก มิได้เป็นการสัมผัสพื้นผิวของต่อมลูกหมากโดยตรงแต่เป็นการคลำผ่านผนังด้านหน้าของทวารหนัก แพทย์จะสังเกตว่าต่อมลูกหมากโตผิดปกติหรือไม่ พื้นผิวเรียบหรือขรุขระ ความแข็งหรือความยืดหยุ่นผิดปกติหรือไม่อย่างไร ดังนั้นการตรวจต่อมลูกหมากโดยการที่แพทย์ใช้นิ้วสอดทางทวารหนักจึงเป็นเรื่องปกติที่ชายอกสามศอกไม่ควรต้องเขินอายแต่อย่างใด

          เช่นเดียวกับมะเร็งอื่นๆ มะเร็งต่อมลูกหมากในระยะแรกนั้นไม่แสดงอาการใดๆ ถ้ารอให้มีอาการ มักมีอาการของการขับถ่ายปัสสาวะผิดปกติ เช่น ถ่ายปัสสาวะลำบาก ถ่ายปัสสาวะบ่อย หรือมีอาการเจ็บปวดร่วมด้วย อันเนื่องมาจากต่อมลูกหมากที่โตมากดเบียดท่อปัสสาวะหรือลุกลามไปอวัยวะข้างเคียง โดยปกติผู้ชายอายุ 40ปีขึ้นไปจะเริ่มมีภาวะต่อมลูกหมากโตมากบ้างน้อยบ้างแตกต่างกันไป แต่ส่วนใหญ่แล้วมักโตแบบไม่เป็นมะเร็ง ที่โชคร้ายเป็นมะเร็งมีเพียงส่วนน้อย แต่ถึงกระนั้นก็ตามแนะนำให้ผู้ชายอายุ 50ปีขึ้นไปควรไปเจาะเลือดหาสารพีเอสเอ (PSA -Prostate Specific Antigen) สารตัวนี้จะถูกผลิตออกมามากกว่าปกติในผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก แต่ในภาวะความผิดปกติอื่นๆ ของต่อมลูกหมากก็อาจมีค่าพีเอสเอสูงได้เช่นกัน เพราะฉะนั้นคนที่มีผลเลือดตัวนี้สูงก็อย่าพึ่งวิตกจริตคิดมาก แพทย์เค้าจะทำการตรวจเพิ่มเติมเช่น ตรวจอัลตราซาวนด์ของต่อมลูกหมากหรือตัดชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากบางส่วนออกมาตรวจเพื่อวินิจฉัยให้ถูกต้องชัดเจนมากยิ่งขึ้น

          ก่อนจากอยากย้ำว่าไม่ต้องรอให้มีอาการแล้วค่อยไปตรวจไปพบแพทย์ ถ้าเกิดเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากขึ้นมา การรักษาก็ขึ้นกับระยะของโรค มีตั้งแต่การผ่าตัด การฝังแร่และการใช้ยา ที่สำคัญเทคโนโลยีทางการแพทย์ในปัจจุบันยังไม่มีการผ่าตัดเปลี่ยนต่อมลูกหมากอันใหม่ เรียกว่ารักษายังไงก็ไม่ง่ายเหมือนเปลี่ยนลูกหมากใต้ท้องรถหรอกนะครับ ขอบอก

ที่มาข้อมูล : หนังสือพิมพ์คมชัดลึก
                คอลัมน์...รู้ทันมะเร็ง  โดย นพ. วีรวุฒิ อิ่มสำราญ